earthsoldier

چهار روز با انجمن یوزپلنگ ایرانی در بافق

سفر به شهر سنگ آهن و یوزپلنگ

در هفته پایانی بهمن ماه، به همراه چند نفر از داوطلبان و اعضای انجمن یوزپلنگ ایرانی، سفری به بافق داشتم. بافق شهری است کوچک در 150 کیلومتری یزد که ارتفاعات گوه بنان، این شهر را از کویر لوت جدا می کند. آب و هوا آن گرم و خشک و تمامی شهر پوشیده از درختان نخل و اوکالیپتوس است. بزرگترین قطب اقتصادی آن، معدن سنگ آهن چغارت می باشد که عده زیادی از ساکنین در آن اشتغال دارند.

شهر بافق، از نظر زیست محیطی، در شمال شرقی منطقه حفاظت شده کوه بافق قرار دارد. این منطقه اصلی ترین زیستگاه جانوری منحصر به فرد و زیبا به نام یوزپلنگ است.

یوزپلنگ پستانداری است گوشتخوار که به سریع ترین جانور خشکی شهرت دارد. عضو خانواده گربه سانان است و تنها در آفریقا و آسیا زندگی می کند. تا همین چند سال پیش، یوزپلنگ آسیایی در تمام آسیا یافت می شد ولی امروزه تنها در کشور ما تعداد بسیار کمی از آن وجود دارد. از 60 قلاده یوزپلنگی که در ایران گزارش شده است، نزدیک به 40 قلاده در منطقه حفاظت شده کوه بافق زندگی می کنند و بقیه در قسمت هایی از استان های سمنان، خراسان جنوبی و کرمان هستند. تخریب زیستگاه، کاهش جمعیت طعمه (جبیر، قوچ و میش که غذا اصلی آن هستند)، احداث راه آهن، شکار و باورهای غلط مردم از مهمترین عوامل تهدید یوزپلنگ می باشد.

اما ظاهر یوزپلنگ را بهتر است از زیان اسکندر فیروز در کتاب حیات وحش ایران، مهره داران، بشنویم:

« یوز پلنگ با گربه سانان دیگر خیلی فرق دارد. یوز به جای چنگال های تیز و قابل غلاف شدن، ناخن هایی مثل ناخن سگ دارد. و پاهای بلند و بدن شکیل این حیوان که از هر جهت برای دو سریع تکامل یافته است نیز آن را کاملاً متمایز می سازد. یوزپلنگ قهرمان دوی جهان است و سرعت حیرن آور آن به بیش از 100 کیلومتر در ساعت می رسد. دانشمندان اطلاع می دهند که سرعت دو یوز در 5/2 ثانیه از حالت ایستاده به 72 کیلومتر در ساعت می رسد، در حالی که درهمین مدت زمان سرعت اتومبیل به 48 کیلومتر و آنتیلپ افریقا به 31 کیلومتر در ساعت می رسد. معمولاً روزها و گاه شب های مهتابی به شکار می پردازد که این هم با سایر گربه سانان فرق دارد1

متأسفانه این گونه زیبا در حال حاضر در فهرست جانوران در معرض خطر انقراض قرار گرفته است.

انجمن یوز پلنگ ایرانی از شهریور ماه 1385 با همکاری SGP (برنامه هدایای کوچک) اقدام به اجرای یک پروژه با عنوان « توانمند سازی جامعه محلی در حفاظت از یوزپلنگ آسیایی» نموده است. در مراحل ابتدایی پروژه، انجمن با آموزش پایه های اول و دوم مدارس راهنمایی شهرستان بافق، اهداف پروژه را دنبال می کند. طرح درس این کارگاه های آموزشی نیز بسیار در خور توجه است. با استفاده از این طرح درس، دانش آموزان با استفاده از فیلم، عکس، تابلوهای نقاشی شده و توضیحات تسهیلگران، ابتدا خصوصیات ظاهری یوز پلنگ و تفاوت های آن با بقیه گربه سانان منطقه نظیر پلنگ، کاراکال و سیاه گوش را می آموزند. سپس در قدم های بعدی زیستگاه، غذا، عوامل تهدید و اهمیت یوزپلنگ در هرم حیاتی را می فهمند. و پس از این آموزش ها به ارائه راهکار می پردازند. در پایان نیز با امضای یک تفاهم نامه به عضویت شبکه جهانی حفاظت از یوزپلنگ آسیایی در می آیند.

این پروژه در حال حاضر در شهر بافق در حال اجراست.  برای این عزیزان آرزوی موفقیت می کنیم.

پيام هاي ديگران ()        PermaLink        یکشنبه ٦ اسفند ،۱۳۸٥ - سرباز زمين